Hợp đồng bảo hiểm được tư vấn hoặc bán tại ngân hàng không mặc nhiên do ngân hàng phê duyệt việc hủy. Trước tiên, người mua cần xác định doanh nghiệp bảo hiểm đứng tên trên hợp đồng, tư cách của ngân hàng và quyền chấm dứt được quy định trong điều khoản sản phẩm.
Nếu còn trong thời hạn cân nhắc, người mua có thể thực hiện quyền từ chối tiếp tục tham gia theo điều kiện áp dụng. Nếu đã hết thời hạn này, số tiền nhận lại sẽ phụ thuộc vào loại hợp đồng, thời điểm chấm dứt, giá trị hoàn lại và các khoản khấu trừ được thỏa thuận.
Có thể hủy hợp đồng bảo hiểm mua qua ngân hàng không?
Có thể yêu cầu chấm dứt hợp đồng bancassurance, nhưng kết quả tài chính không giống nhau trong mọi trường hợp. Cần phân biệt ba tình huống:
- Đang trong thời hạn cân nhắc: Với hợp đồng bảo hiểm có thời hạn trên một năm thuộc phạm vi áp dụng của quy định hiện hành, bên mua có quyền từ chối tiếp tục tham gia trong vòng 21 ngày kể từ ngày nhận hợp đồng. Phí đã đóng được xử lý theo quy định và thỏa thuận, có thể bị trừ chi phí hợp lý nếu hợp đồng có quy định.
- Đã hết thời hạn cân nhắc: Người mua có thể yêu cầu chấm dứt trước hạn, nhưng chỉ nhận số tiền được xác định theo điều khoản hợp đồng. Với một số sản phẩm dài hạn, giá trị hoàn lại trong những năm đầu có thể thấp hơn đáng kể so với tổng phí đã đóng, thậm chí chưa phát sinh tại thời điểm yêu cầu.
- Hợp đồng ngắn hạn hoặc bảo hiểm phi nhân thọ: Việc hoàn phần phí chưa sử dụng không tự động áp dụng. Cần kiểm tra điều khoản hủy, tình trạng yêu cầu bồi thường và công thức hoàn phí của từng sản phẩm.
“Hủy hợp đồng” là cách gọi phổ biến. Trên biểu mẫu và điều khoản, thủ tục có thể được gọi là từ chối tiếp tục tham gia, chấm dứt trước hạn, hủy bỏ hợp đồng hoặc yêu cầu nhận giá trị hoàn lại. Mỗi trường hợp có điều kiện và hậu quả khác nhau.
Nộp yêu cầu hủy hợp đồng ở đâu?
Xác định đúng doanh nghiệp bảo hiểm
Hãy mở giấy chứng nhận bảo hiểm, trang thông tin hợp đồng hoặc ứng dụng quản lý hợp đồng để tìm:
- Tên doanh nghiệp bảo hiểm phát hành sản phẩm.
- Số hợp đồng hoặc số giấy chứng nhận.
- Tên bên mua bảo hiểm và người được bảo hiểm.
- Kênh dịch vụ khách hàng, địa chỉ chi nhánh hoặc phương thức gửi yêu cầu.
- Quy định về chấm dứt, thời hạn cân nhắc và giá trị hoàn lại.
Thông thường, doanh nghiệp bảo hiểm là đơn vị xem xét và xử lý quyền lợi theo hợp đồng. Ngân hàng có thể là đại lý, đối tác phân phối, nơi tiếp nhận hồ sơ hoặc hỗ trợ chuyển yêu cầu, nhưng không nên mặc định ngân hàng có quyền quyết định việc hủy.
Trong một số chương trình bảo hiểm nhóm hoặc bảo hiểm gắn với tín dụng, ngân hàng có thể là bên mua bảo hiểm còn khách hàng là người được bảo hiểm. Khi đó, quyền yêu cầu thay đổi hoặc chấm dứt có thể không giống hợp đồng cá nhân. Cần kiểm tra giấy chứng nhận và quy tắc tham gia chương trình thay vì chỉ căn cứ vào nơi đã ký hồ sơ.
Kênh tiếp nhận nên ưu tiên
Người mua có thể liên hệ trực tiếp doanh nghiệp bảo hiểm qua tổng đài được ghi trên hợp đồng, văn phòng giao dịch, cổng khách hàng hoặc kênh điện tử chính thức. Nếu nộp qua ngân hàng, nên yêu cầu giấy biên nhận hoặc mã hồ sơ thể hiện ngày tiếp nhận.
Ngày doanh nghiệp bảo hiểm nhận đủ yêu cầu có thể ảnh hưởng đến hiệu lực chấm dứt và số tiền được thanh toán. Vì vậy, không nên chỉ thông báo miệng cho nhân viên tư vấn hoặc yêu cầu ngân hàng ngừng trích tiền.
Hồ sơ chấm dứt hợp đồng bancassurance
Thành phần hồ sơ phụ thuộc vào doanh nghiệp và loại sản phẩm, nhưng thường cần kiểm tra các giấy tờ sau:
- Phiếu yêu cầu từ chối tiếp tục tham gia hoặc chấm dứt hợp đồng theo mẫu của doanh nghiệp bảo hiểm.
- Căn cước hoặc giấy tờ định danh còn hiệu lực của bên mua bảo hiểm.
- Hợp đồng, giấy chứng nhận bảo hiểm hoặc thông tin số hợp đồng.
- Thông tin tài khoản ngân hàng đứng tên người có quyền nhận tiền.
- Chứng từ chứng minh tư cách đại diện nếu người nộp không phải bên mua bảo hiểm.
- Hồ sơ về khoản vay hoặc xác nhận của bên liên quan nếu quyền lợi bảo hiểm đang được chuyển giao, thế chấp hay chỉ định để bảo đảm nghĩa vụ tín dụng.
Doanh nghiệp có thể yêu cầu bản gốc, bản sao hoặc xác thực điện tử tùy kênh xử lý. Trước khi nộp, nên hỏi rõ hồ sơ nào bắt buộc và lưu bản chụp toàn bộ giấy tờ đã gửi.
Nếu thất lạc hợp đồng giấy, người mua không nên tự kết luận rằng không thể hủy. Hãy đề nghị doanh nghiệp bảo hiểm hướng dẫn xác minh hợp đồng và thủ tục thay thế phù hợp.
Quy trình hủy bảo hiểm ngân hàng
Bước 1: Kiểm tra tư cách và điều khoản
Xác định ai là bên mua bảo hiểm, ai là người được bảo hiểm và doanh nghiệp nào phát hành hợp đồng. Đọc các mục về thời hạn cân nhắc, chấm dứt trước hạn, hoàn phí, giá trị hoàn lại, khoản nợ và quyền lợi bổ trợ.
Bước 2: Yêu cầu bảng minh họa số tiền thực nhận
Trước khi ký đơn, đề nghị doanh nghiệp bảo hiểm cung cấp bằng văn bản:
- Ngày dự kiến chấm dứt hiệu lực.
- Giá trị hoàn lại hoặc khoản phí được hoàn tại ngày đó.
- Các khoản khấu trừ và căn cứ điều khoản.
- Khoản tạm ứng, nợ phí, khoản vay từ giá trị hợp đồng và lãi phát sinh nếu có.
- Quyền lợi nào sẽ mất sau khi hợp đồng chấm dứt.
Bảng minh họa ban đầu khi tham gia chỉ mang tính tham khảo cho các mốc giả định. Số tiền tại thời điểm hủy cần được doanh nghiệp bảo hiểm xác nhận dựa trên tình trạng thực tế của hợp đồng.
Bước 3: Nộp hồ sơ qua kênh chính thức
Yêu cầu phiếu tiếp nhận, mã hồ sơ hoặc email xác nhận. Nếu nộp tại ngân hàng, cần biết hồ sơ được ngân hàng chuyển cho doanh nghiệp bảo hiểm vào ngày nào và đơn vị nào chịu trách nhiệm phản hồi.
Bước 4: Theo dõi kết quả và đối chiếu khoản thanh toán
Khi nhận thông báo giải quyết, hãy đối chiếu số tiền, ngày chấm dứt và các khoản khấu trừ với điều khoản hợp đồng. Nếu có điểm chưa rõ, yêu cầu giải thích bằng văn bản trước khi xác nhận hoàn tất.
Bước 5: Xử lý lệnh thanh toán định kỳ
Chỉ hủy ủy quyền trích nợ sau khi đã kiểm tra ảnh hưởng với doanh nghiệp bảo hiểm và ngân hàng. Ngừng thanh toán phí không đồng nghĩa với việc hợp đồng đã được hủy đúng thủ tục; hành động này có thể khiến hợp đồng mất hiệu lực hoặc phát sinh hậu quả khác theo điều khoản.
Cách xác định hậu quả tài chính khi chấm dứt
Giá trị hoàn lại không phải tổng phí đã đóng
Giá trị hoàn lại bảo hiểm là số tiền được xác định theo điều khoản hợp đồng tại một thời điểm nhất định. Khoản này không đồng nghĩa với tổng phí người mua đã nộp và cũng không phải khoản tiền gửi tại ngân hàng.
Tùy sản phẩm, phí bảo hiểm có thể được dùng cho quyền lợi bảo vệ, chi phí ban đầu, chi phí quản lý, quyền lợi bổ trợ hoặc các khoản khác đã công bố trong tài liệu hợp đồng. Vì vậy, chấm dứt sớm có thể dẫn đến số tiền nhận lại thấp hơn tổng phí đã đóng.
Có thể đối chiếu theo công thức khái quát sau:
Số tiền dự kiến nhận = giá trị hoàn lại hoặc phí được hoàn theo hợp đồng − các khoản nợ, tạm ứng, lãi và khấu trừ hợp lệ + khoản khác được thanh toán nếu có.
Đây không phải công thức áp dụng chung cho mọi sản phẩm. Người mua cần yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm cung cấp phép tính cụ thể và chỉ rõ điều khoản làm căn cứ.
Những mục cần kiểm tra trong bảng giá trị hợp đồng
- Hợp đồng đã phát sinh giá trị hoàn lại hay chưa.
- Giá trị tại đúng ngày dự kiến chấm dứt, không chỉ tại ngày kỷ niệm hợp đồng.
- Phần giá trị của hợp đồng chính và các quyền lợi bổ trợ.
- Phí bảo hiểm còn nợ hoặc khoản phí đang trong thời gian gia hạn.
- Khoản tạm ứng từ giá trị hoàn lại và lãi liên quan.
- Quyền lợi đã được chi trả hoặc yêu cầu bảo hiểm đang được xem xét.
- Nghĩa vụ với ngân hàng nếu hợp đồng có chuyển giao quyền thụ hưởng hoặc được dùng làm bảo đảm.
Quyền lợi bảo vệ có thể chấm dứt
Khi yêu cầu hủy có hiệu lực, quyền lợi tử vong, thương tật, bệnh hiểm nghèo, nằm viện hoặc quyền lợi bổ trợ khác có thể chấm dứt theo hợp đồng. Nếu mua sản phẩm mới để thay thế, hợp đồng mới có thể áp dụng thẩm định lại, loại trừ, phí khác hoặc thời gian chờ mới.
Với bảo hiểm sức khỏe, nên kiểm tra kỹ thời gian chờ của hợp đồng mới trước khi bỏ hợp đồng hiện tại. Tình trạng sức khỏe đã xuất hiện cũng có thể được đánh giá là bệnh có sẵn trong bảo hiểm sức khỏe, làm thay đổi phạm vi bảo vệ của sản phẩm thay thế.
Không áp dụng máy móc giữa các loại bảo hiểm
Bảo hiểm nhân thọ dài hạn, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm khoản vay và bảo hiểm tài sản có cơ chế chấm dứt khác nhau. Chẳng hạn, với bảo hiểm ô tô và cách chọn phạm vi quyền lợi, việc hoàn phí khi hủy giữa thời hạn phải căn cứ vào quy tắc sản phẩm, lịch sử bồi thường và thỏa thuận cụ thể, không thể suy ra từ bảng giá trị hoàn lại của bảo hiểm nhân thọ.
Lưu ý nếu bảo hiểm gắn với khoản vay
Hủy bảo hiểm không tự động làm chấm dứt hợp đồng vay, và tất toán khoản vay cũng không phải lúc nào tự động kết thúc bảo hiểm. Người vay nên đọc đồng thời ba nhóm giấy tờ:
- Hợp đồng tín dụng và điều kiện giải ngân.
- Hợp đồng hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm.
- Văn bản chuyển giao quyền thụ hưởng, chỉ định người thụ hưởng hoặc thỏa thuận bảo đảm nếu có.
Cần hỏi ngân hàng bằng văn bản liệu bảo hiểm có phải điều kiện duy trì khoản vay, tài sản bảo đảm có phải tiếp tục được bảo hiểm hay không và việc chấm dứt có ảnh hưởng đến quyền lợi hoặc nghĩa vụ tín dụng nào khác. Đồng thời, cần hỏi doanh nghiệp bảo hiểm ai có quyền nhận giá trị hoàn lại nếu hợp đồng đang được chuyển giao hoặc dùng để bảo đảm.
Nếu cho rằng việc tham gia không dựa trên sự đồng ý đầy đủ, thông tin tư vấn không phù hợp hoặc hồ sơ có nội dung khác với trao đổi ban đầu, người mua nên lưu lại tin nhắn, email, bản ghi được tạo hợp pháp, chứng từ thanh toán và tài liệu minh họa. Khiếu nại nên được gửi riêng đến doanh nghiệp bảo hiểm và ngân hàng, nêu rõ sự việc, yêu cầu xử lý và tài liệu chứng minh. Tranh chấp chưa được giải quyết có thể được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền hoặc cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp.
Những việc cần làm trước khi ký yêu cầu hủy
- Xác nhận doanh nghiệp bảo hiểm là đơn vị phát hành và nơi chính thức nhận hồ sơ.
- Kiểm tra ngày nhận hợp đồng để xác định còn thời hạn cân nhắc hay không.
- Đọc điều khoản chấm dứt, hoàn phí và bảng giá trị hoàn lại.
- Yêu cầu số tiền thực nhận dự kiến bằng văn bản.
- Kiểm tra khoản vay, nợ phí, tạm ứng và quyền thụ hưởng đang tồn tại.
- Đánh giá khoảng trống bảo vệ nếu chưa có hợp đồng thay thế.
- Không ký biểu mẫu chưa điền đủ nội dung hoặc chưa hiểu các khoản khấu trừ.
- Lưu giấy tiếp nhận, mã hồ sơ và bản sao tài liệu đã nộp.
Điểm quan trọng nhất khi hủy hợp đồng bảo hiểm mua qua ngân hàng là làm việc đúng chủ thể và dựa trên điều khoản đã ký. Ngân hàng có thể hỗ trợ tiếp nhận, nhưng doanh nghiệp bảo hiểm hoặc chủ thể có thẩm quyền theo hợp đồng mới là nơi xác nhận việc chấm dứt, ngày hết hiệu lực và số tiền được thanh toán.
